Shin splints, czyli ból piszczeli u sportowców – przyczyny i leczenie

Ból w przyśrodkowej lub przedniej części goleni jest dobrze znany biegaczom i tancerzom. Tzw. shin splints, bo o nim mowa, jest jedną z najczęstszych kontuzji przeciążeniowych kończyn dolnych. Choć często lekceważony, może prowadzić do poważniejszych urazów. Jakie zabiegi fizjoterapeutyczne będą wskazane, by go złagodzić? Odpowiada fizjoterapeutka.

Czym jest shin splints i jakie daje objawy?

Shin splints, czyli zespół przeciążeniowy goleni, to charakterystyczny ból po wewnętrznej stronie piszczeli, który występuje u osób aktywnie trenujących – biegaczy, tancerzy i żołnierzy.

Wynika on najczęściej z przeciążenia i powtarzających się urazów tkanek otaczających piszczel. Shin splints pojawia się zwykle w momencie, gdy zawodnicy zaczynają trenować więcej. Zwiększona aktywność fizyczna powoduje większe przeciążenie i napięcie mięśni, ścięgien i struktur kostnych.

Typy shin splints

Pod pojęciem shin splints kryją się 3 typy dolegliwości ATSS, MTSS oraz Przewlekły Zespół Ciasnoty Powięziowej przedniej grupy podudzia.

ATSS (Anterior Tibial Stress Syndrome

ATSS to zespół przeciążenia przedniej okolicy piszczeli. Ból zlokalizowany jest w przedniej części goleni, wzdłuż mięśnia piszczelowego przedniego. Ból nasila się podczas chodzenia, biegania oraz podnoszenia palców (zgięcia grzbietowego stopy). Może pojawiać się uczucie sztywności rano i po odpoczynku. 

MTSS (Medial Tibial Stress Syndrome)

MTSS to zespół przeciążenia przyśrodkowej okolicy piszczeli. Ból pojawia się wzdłuż przyśrodkowego brzegu kości piszczelowej, zazwyczaj w 1/3 dolnej goleni. Najczęściej jest to tępy i rozlany ból, który nasila się w trakcie wysiłku. Towarzyszy mu tkliwość palpacyjna. Może prowadzić do złamania zmęczeniowego. 

Przewlekły Zespół Ciasnoty Powięziowej przedniej grupy podudzia

Najczęściej dotyczy przedniego przedziału powięziowego goleni. Charakterystyczny jest ból pojawiający się po określonym czasie wysiłku np. po 20 minutach biegu, ustępujący po odpoczynku. Może pojawiać się drętwienie i mrowienie, a w zaawansowanych przypadkach spadek siły mięśniowej.

Przyczyny shin splints

Shin splints powstaje na skutek powtarzających się aktywności i sumujących się przeciążeń. Główną przyczyną jest nagłe zwiększenie obciążenia treningowego.

Shin splints występuje często u osób początkujących lub u takich, którzy gwałtownie zwiększają obciążenia treningowe (m.in. częstotliwość, intensywność, czas trwania).

Do powstania schorzenia predysponują również: nieprawidłowe obuwie i zła technika biegu. Ważne jest również prawidłowe ustawienie i budowa stopy oraz brak dysbalansów mięśniowych.

Leczenie shin splints

W przypadku shin splints kluczowa jest regeneracja i niedopuszczanie do pogłębiania się problemu, ponieważ zaniedbanie może prowadzić do poważnych konsekwencji, w tym nawet złamań zmęczeniowych.

Odpoczynek i regeneracja

Pierwszym elementem, który należy wdrożyć jest odpoczynek. W przypadku występowania dolegliwości bólowych należy zaprzestać aktywności fizycznej, które generują niepożądane objawy, a następnie stopniowo zwiększać obciążenie treningowe.

Równocześnie należy ocenić technikę biegu i skorygować ewentualne nieprawidłowości. Powtarzanie tych samych błędów spowoduje, że po odpoczynku i ustaniu dolegliwości bólowych problem pojawi się na nowo.

Fizjoterapia

Postępowanie lecznicze w przypadku shin splints zależy od tego, z którym dokładnie schorzeniem mamy do czynienia, jaka była przyczyna i jaki mechanizm uszkodzenia. Ważnym elementem we wszystkich przypadkach będzie fizjoterapia. Ma ona na celu:

• redukcję dolegliwości bólowych,
• działanie przeciwzapalne i redukujące ewentualne obrzęki,
• poprawę krążenia, regenerację tkanek
• rozluźnienie mięśni i powięzi.

W pierwszej kolejności warto zastosować zimne okłady. Leczenie zimnem działa przeciwbólowo i obkurczająco, co jest przydatne w pierwszej fazie leczenia.

Ultradźwięki dobrze sprawdzą się, aby poprawić ukrwienie, przyspieszyć gojenie mikrourazów oraz wywołać mikromasaż tkanek. Można również zastosować ultradźwięki z lekiem (fonoforeza), w tym przypadku najlepszy będzie lek przeciwbólowy i przeciwzapalny.

Działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i regeneracyjne posiada również laser niskoenergetyczny oraz elektroterapia.

Ostatnim – ale to nie znaczy, że najmniej ważnym – zabiegiem, który warto wyróżnić jest presoterapia, ponieważ:

• poprawia krążenie krwi i limfy,
• zmniejsza obrzęki i napięcie mięśniowe,
• wspiera regenerację mięśni po treningu, 
• może przyspieszyć usuwanie metabolitów i produktów stanu zapalnego z mięśni,
• poprzez miejscowy ucisk może również zmniejszać dolegliwości bólowe.

Dla sportowców stworzyliśmy mobilne aparaty do drenażu limfatycznego. Posiadają one 6 różnych programów zabiegowych, w tym:

• regeneracja, odnowa biologiczna,
• terapia pourazowa,
• terapia obrzęku,
• rozgrzewka, profilaktyka kontuzji.

Z aparatów można korzystać przed i po treningu, a także w okresie rekonwalescencji.

Rolowanie i ćwiczenia

Ważną rolę w procesie leczenia odgrywają ćwiczenia. Stosuje się przede wszystkim:

• stretching mięśni łydek i mięśni piszczelowych (przednich i tylnych),
• ćwiczenia wzmacniające mięśnie stóp, łydek i pośladków,
• ćwiczenia proprioceptywne i stabilizacyjne.

Dodatkowo rolowanie za pomocą wałka piankowego z wypustkami bardzo dobrze sprawdza się w przypadku napięć i zrostów. Uzupełnieniem będzie terapia manualna, masaż tkanek głębokich i rozluźnianie mięśniowo-powięziowe.

Przeczytaj też:

• Przetrenowanie – jak rozpoznać objawy i jak sobie z nimi radzić?
• Uraz przeciążeniowy u sportowców – skąd się bierze i jak mu zapobiec?
• Regeneracja po treningu – 11 metod, które ją przyspieszą